Tytuł mojego artykułu jest przedwojennym sloganem reklamowym cukru rafinowanego. Treść jego tak mocno utkwiła w świadomości ludzkiej, że pokutuje do chwili obecnej.
1. Historia cukru buraczanego W 1575r agronom francuski Olivier de Serres odkryÅ‚ i opisaÅ‚ w swej pracy Théâtre d'Agriculture że buraki posiadajÄ… dużą zawartość cukru, lecz jego obserwacje nikogo nie zainteresowaÅ‚y. Dużo później, w 1747r pruski chemik Andreas Marggraf z Akademii BerliÅ„skiej zajÄ…Å‚ siÄ™ podobnym tematem. UdaÅ‚o mu siÄ™ wyodrÄ™bnić cukier znajdujÄ…cy siÄ™ w korzeniach niektórych roÅ›lin okopowych, a miÄ™dzy nimi burak okazaÅ‚ siÄ™ najbogatszy w cukier. Te badania nie wzbudziÅ‚y niczyjego zainteresowania. CzterdzieÅ›ci lat minęło nim, uczeÅ„ Margrafa, Franz Carl Achard, Francuz mieszkajÄ…cy w Prusach, w 1786r opracowaÅ‚ procedurÄ™ na przemysÅ‚owÄ… produkcjÄ™ i rafineriÄ™ cukru z buraka. WzbudziÅ‚ zainteresowanie Fryderyka Wilhelma III, który zapewniÅ‚ pomoc finansowÄ…. W 1801r dziÄ™ki uzyskanej pożyczce nabyÅ‚ majÄ…tek Konary (wtedy Kunern), na ¦lÄ…sku, w którym urzÄ…dziÅ‚ pierwszÄ… cukrowniÄ™. Rok później ruszyÅ‚a w Konarach pierwsza kampania buraczana. Kiedy Anglicy dowiedzieli siÄ™ o wynalazku, zaofiarowali Achardowi prawdziwÄ… fortunÄ™ za to by siÄ™ osiedliÅ‚ na staÅ‚e w Anglii, opatentowaÅ‚ wynalazek i zagwarantowaÅ‚ tym wyłączność na nowÄ… metodÄ™ elitarnemu gronu. Achard jednak gÅ‚uchy na te namowy pozostaÅ‚ w domu. Tego samego roku Jessipow i Blankennagel zbudowali pierwszÄ… w Rosji cukrowniÄ™ w Aljabiewie w Guberni Tulskiej. Jednak szybki rozkwit przemysÅ‚u cukrowego zawdziÄ™czamy Napoleonowi Bonaparte. W roku 1806r podjÄ…Å‚ decyzjÄ™ o blokadzie kontynentalnej, majÄ…cej na celu wykluczenie Brytyjczyków z europejskiego rynku. W 1811r wydaÅ‚ dekret o uprawie buraków na terenie obejmujÄ…cym 32000 hektarów. DziÄ™ki wÅ‚asnej produkcji cukru Francja miaÅ‚a siÄ™ uniezależnić od kolonii. Aby wzmóc produkcjÄ™ imperator zwolniÅ‚ przemysÅ‚owców od podatków przez 4 lata. W 1812r Napoleon wydaÅ‚ drugi dekret, z rozporzÄ…dzeniem o utworzeniu zakÅ‚adów naukowych zajmujÄ…cych siÄ™ fabrykacjÄ… buraków. W 1813r w Passy powstaÅ‚a pierwsza francuska cukrownia. Po upadku Napoleona, do Europu znowu zaczÄ…Å‚ napÅ‚ywać cukier trzcinowy w dużych iloÅ›ciach. WiÄ™kszość cukrowni buraczanych nie wytrzymaÅ‚a presji i prawie wszystkie zamkniÄ™to. WydawaÅ‚o siÄ™, że cukier buraczany przeszedÅ‚ do historii, jednak metodÄ… jego przetwarzania zainteresowaÅ‚y, inne kraje takie jak: Austria, Czechy, WÄ™gry, Polska, WÅ‚ochy i rozpoczęły wÅ‚asnÄ… produkcjÄ™. W 1826r zostaÅ‚a uruchomiona pierwsza w Królestwie Polskim cukrownia w CzÄ™stocicach. Nie dość tego, metoda przeniosÅ‚a siÄ™ także do kolonii. W 1838r powstaÅ‚a pierwsza cukrownia buraczana w Ameryce PóÅ‚nocnej. W miÄ™dzyczasie zaczÄ™to krzyżować roÅ›liny tak aby uzyskać lepsze wyniki. Od okoÅ‚o 1850r produkcja cukru w Europie centralnej na tyle poprawiÅ‚a siÄ™, że zaczęła zagrażać produkcji cukru z trzciny. WstrzÄ…snęło to ekonomiÄ… kolonii, szczególnie ucierpiaÅ‚y Antyle i Brazylia. OkazaÅ‚o siÄ™, że w Europie można produkować cukier taniej. Od koÅ„ca XIX wieku kraje o klimacie umiarkowanym mogÅ‚y sobie same zapewnić cukier, niezbÄ™dny do wÅ‚asnej konsumpcji. W latach 1800 - 1900 cukier przestaÅ‚ być rarytasem, staÅ‚ siÄ™ artykuÅ‚em codziennego użytku we wszystkich klasach spoÅ‚ecznych. W 1880r produkcja cukru buraczanego przekroczyÅ‚a po raz pierwszy Å›wiatowÄ… produkcjÄ™ cukru trzcinowego. W 1900r produkcja roczna cukru osiÄ…gnęła 11 milionów ton z czego cukier buraczany stanowiÅ‚ 50%. DziÅ› jest jednym z najszerzej konsumowanych produktów spożywczych i jednym z najtaÅ„szych. Produkcja Å›wiatowa od dawna przekroczyÅ‚a 100 milionów ton rocznie. ( Treść historii cukru przytoczyÅ‚em z udostÄ™pnionej na licencji GNU Free Documrntation License - Wikipedia ).
2. Reklama cukru dźwigniÄ… handlu PoczÄ…wszy od XIX w. przemysÅ‚ cukrowniczy przeznaczaÅ‚ miliony dolarów na subsydiowanie nauki, celem znalezienia czegoÅ›, nawet pseudonaukowego, co pozwoliÅ‚oby oczyÅ›cić krążącÄ… już negatywnÄ… opiniÄ™ o cukrze. Ponieważ naukowcy nawet w obecnej dobie nie mogÄ… dowieść pozytywnych efektów zdrowotnych spożywania cukru, handlowcy muszÄ… wiÄ™c zatrudniać psychologów do tworzenia haseÅ‚ reklamowych, zapadajÄ…cych i tkwiÄ…cych głęboko w podÅ›wiadomoÅ›ci konsumentów. ProszÄ™ zwrócić na to uwagÄ™, że wiÄ™kszość reklam bazuje na powiÄ…zaniu cukru z najbardziej silnymi instynktami - gÅ‚odu, pragnienia, przyjemnoÅ›ci i seksu. Obraz, dźwiÄ™k, dobrze wyeksponowany sÅ‚odki towar oraz gra sÅ‚ów ogÅ‚upiajÄ… nie tylko dzieci ale mÅ‚odzież i osoby dorosÅ‚e. PadaÅ‚y hasÅ‚a zapewniajÄ…ce, że żadne pożywienie naszej codziennej diety nie jest czystsze niż cukier, który zawiera 99,85% czystego cukru. Ta zachwalana ,,czystość" cukru jest niezaprzeczalna ponieważ proces oczyszczania trzciny cukrowej i buraków, któremu sÄ… poddawane w rafineriach, jest tak skuteczny, że koÅ„cowy produkt jest chemicznie czysty jak morfina lub heroina. O wzmacniajÄ…cych wÅ‚aÅ›ciwoÅ›ciach cukru wielu ludzi jest przekonanych do chwili obecnej. Po alkoholu i papierosach, jest najczęściej przyjmowanÄ… szkodliwÄ… używkÄ… niszczÄ…cÄ… nasz organizm nie tylko fizycznie ale i psychicznie. Jego nadużywanie jest uzależnieniem tak bardzo rozpowszechnionym a siÅ‚a oddziaÅ‚ywania reklam na naszÄ… podÅ›wiadomość tak duża, że trudno z nim zerwać. Należy pamiÄ™tać, że apetyt na sÅ‚odycze bywa również sygnaÅ‚em, że spada poziom cukru we krwi. Z tego powodu siÄ™gamy po kolejnÄ… porcjÄ™ wyrobów cukierniczych.
3. Co wiemy o negatywnym wpływie cukru na organizm człowieka
a. o wpÅ‚ywie na psychikÄ™ Nadmiar cukru wywiera silny negatywny wpÅ‚yw na funkcjonowanie mózgu. Powoduje drastyczny spadek zdolnoÅ›ci oceny i zapamiÄ™tywania, zmÄ™czenie, senność, spadek energii, stres, agresjÄ™, niepokój, lÄ™k, zaburzenia snu, depresjÄ™, zawroty gÅ‚owy. Lekarz rozpoznaje nerwicÄ™ spowodowanÄ… stresem, przepisuje leki nasenne, przeciwdepresyjne, uspokajajÄ…ce nie zastanawiajÄ…c siÄ™ nad tym gdzie leży przyczyna objawów, które wystÄ™pujÄ… w tak masowej skali, że przypominajÄ… epidemiÄ™. DziÅ› wielu Å›wiadomych lekarzy, na caÅ‚ym Å›wiecie powtarza to, co w latach czterdziestych gÅ‚osiÅ‚ dr Tintera: "nikt pod żadnym pozorem nie powinien zaczynać leczenia psychiatrycznego, bez wczeÅ›niejszego przeprowadzenia testu tolerancji glukozy w celu ustalenia, czy organizm danej osoby jest zdolny do przyswajania cukru". Badania dotyczÄ…ce historii diet pacjentów diagnozowanych jako schizofreników ujawniajÄ…, że wybierana przez nich dieta jest bogata w sÅ‚odycze, cukierki, ciastka, kawÄ™, napoje z kofeinÄ… i żywność przygotowanÄ… z użyciem cukru. Wiele różnych schorzeÅ„, zarówno fizycznych, jak i psychicznych ma bezpoÅ›redni zwiÄ…zek ze spożywaniem czystego rafinowanego cukru czyli sacharozy.
b. na równowagÄ™ metabolicznÄ… organizmu i rozwój osteoporozy To, że źle cukier wpÅ‚ywa na zÄ™by o tym wiemy już od dawna, jednak maÅ‚o zastanawiamy siÄ™ nad tym, jaki ma wpÅ‚yw na ogólny stan naszego zdrowia. Od dzieciÅ„stwa przyzwyczajani jesteÅ›my do sÅ‚odyczy, lodów, napojów, nieÅ›wiadomie przyczyniajÄ…c siÄ™ do zachwiania równowagi naszego organizmu. MÄ…dra natura sama zabezpiecza nas przed nagÅ‚ym szokiem spowodowanym spożyciem dużej jego iloÅ›ci. Eliminacja kwaÅ›nych zwiÄ…zków powstajÄ…cych w wyniku jego rozpadu nastÄ™puje poprzez nerki, pÅ‚uca, jelita i skórÄ™. Cukier codziennie jednak spożywany, przeÅ‚amuje wszelkie bariery ochronne, powoduje stan przewlekÅ‚ego zakwaszenia organizmu. W celu przywrócenia zachwianej równowagi (homeostazy), wzrasta zapotrzebowanie na wszystkie skÅ‚adniki mineralne. Pierwiastkiem neutralizujÄ…cym kwasy organiczne jest gÅ‚ównie wapÅ„. W przypadku jego niedostatecznej podaży w diecie, organizm siÄ™ga do zapasów zmagazynowanych w koÅ›ciach i zÄ™bach. Jego zwiÄ…zki z kwaÅ›nymi produktami przemiany materii wydalane sÄ… przez nerki ale część osadza siÄ™ pod postaciÄ… krysztaÅ‚ów w ukÅ‚adzie moczowym tworzÄ…c kamienie, w tkankach okoÅ‚ostawowych i stawach wywoÅ‚ujÄ…c bóle okreÅ›lane jako reumatyczne. Zostaje pobrana z zapasów taka ilość wapnia, że powstaje nie tylko próchnica zÄ™bów, ale rozwija siÄ™, nawet u dzieci, osteoporoza. PracujÄ…c w poradni dzieciÄ™cej mogÅ‚em stwierdzić u okoÅ‚o 2/3 dzieci wszelkiego typu skrzywienia krÄ™gosÅ‚upa i zwiÄ…zane z tym wady postawy wynikajÄ…ce z osÅ‚abienia struktury koÅ›ci. Kiedy próbowaÅ‚em wytÅ‚umaczyć rodzicom, jaka jest w tym rola cukru, spotykaÅ‚em siÄ™ z niedowierzaniem i pobÅ‚ażliwym uÅ›miechem. Rodzice nie mogÄ… sobie wyobrazić wychowania wÅ‚asnego dziecka bez nieustannego dostarczania mu sÅ‚odyczy i wyrobów cukierniczych. Naukowcy uzasadniajÄ… istnienie osteoporozy czynnikami, genetycznymi, menopauzÄ…, nie wspominajÄ…c nic o zakwaszajÄ…cej roli cukru. Czy po tych wyjaÅ›nieniach bardziej zrozumiaÅ‚y staje siÄ™ fakt, braku skutecznoÅ›ci w leczeniu osteoporozy preparatami wapniowo - witaminowymi? CzÄ™sto poprzestajemy na twierdzeniu, że cukry obok tÅ‚uszczów sÄ… w naszym organizmie gÅ‚ównym źródÅ‚em energii, a wiÄ™c sÄ… niezbÄ™dnym paliwem podtrzymujÄ…cym procesy życiowe. Zapominamy jednak, że przy prawidÅ‚owym żywieniu wystarczajÄ…cÄ… jego ilość dostarczajÄ… nam owoce i warzywa.
c. na wystÄ™powanie zespoÅ‚u ADHD (ADD) Na terenie USA, w Europie i już w Polsce, leczy siÄ™ nadpobudliwe dzieci lekami psychotropowymi, nie zdajÄ…c sobie z tego sprawy, że wynika to z nadużywania cukru i zwiÄ…zanego z tym niedoboru zwiÄ…zków mineralnych a szczególnie magnezu. DominujÄ…ca jest nadaktywność ruchowa połączona ze stanem agresji w stosunku do otoczenia. Amerykanie nazywajÄ… tÄ™ chorobÄ™ ADD i ADHD czyli tÅ‚umaczÄ…c to na jÄ™zyk polski - ZespóÅ‚ Nadmiernej AktywnoÅ›ci Ruchowej. Badania kliniczne prowadzone z dziećmi nadaktywnymi, psychotycznymi, z uszkodzeniami mózgu lub zaburzeniami w uczeniu wykazaÅ‚y niezwykle niskie stężenie cukru w krwi. Jest to spowodowane nastÄ™powym bardzo szybkim jego spadkiem, po wczeÅ›niejszym spożyciu wiÄ™kszej jego iloÅ›ci. W nomenklaturze medycznej nazywa siÄ™ to hipoglikemiÄ…. ObserwujÄ™ typowe objawy abstynencji ujawniajÄ…ce siÄ™ u dzieci, którym rodzice wyłączyli z jedzenia sÅ‚odycze jak : agresja, zÅ‚e samopoczucie, bóle gÅ‚owy, drżenia mięśniowe. LeczÄ™ tÄ™ chorobÄ™ zalecajÄ…c wyłączenie z diety cukru i wyrobów cukierniczych, podajÄ…c preparaty witaminowo-mineralne oraz maksymalne dawki magnezu. Zdarza siÄ™ bardzo czÄ™sto, że rodzice zaniepokojeni stanem psychicznym swojej pociechy, nie wytrzymujÄ…c też presji otoczenia, włączajÄ… ponownie do diety sÅ‚odycze i wyroby cukiernicze. Czy nie przypomina to objawów uzależnienia? Pionierzy psychiatrii twierdzÄ…, że choroby psychiczne sÄ… mitem. Zaburzenia emocjonalne mogÄ… być pierwszym symptomem niezdolnoÅ›ci organizmu danego czÅ‚owieka do zwalczania stresu zwiÄ…zanego z uzależnieniem od cukru.
d. o wpÅ‚ywie cukru na rozwój nadwagi i otyÅ‚oÅ›ci IstniejÄ… różne teorie wyjaÅ›niajÄ…ce, dlaczego sÅ‚odycze tak bardzo kuszÄ…. WedÅ‚ug jednej z nich, po prostu kojarzÄ… siÄ™ nam z dzieciÅ„stwem, kiedy bywaÅ‚y formÄ… nagrody. Bardziej prawdopodobna wydaje siÄ™ teoria, mówiÄ…ca o tym, że wiÄ™kszość sÅ‚odkich rzeczy jadalnych w przyrodzie nie jest trujÄ…ca. StÄ…d czÅ‚owiek przed sÅ‚odkim smakiem nie wyrobiÅ‚ sobie bariery ochronnej jak w stosunku do smaku gorzkiego czy kwaÅ›nego. Wielu z nas nie wyobraża sobie życia bez sÅ‚odyczy, lekceważąc fakt, że nie wolno nimi zastÄ™pować normalnych posiÅ‚ków np. wafelkiem na drugie Å›niadanie. ObjadajÄ…c siÄ™ sÅ‚odyczami, eliminujemy z jadÅ‚ospisu owoce, warzywa, pozbawiajÄ…c w ten sposób organizm witamin i skÅ‚adników mineralnych. Niekorzystny wpÅ‚yw sÅ‚odyczy polega również na tym, że czÄ™sto odbierajÄ… one dzieciom apetyt, wpÅ‚ywajÄ… na nadwagÄ™, zmieniajÄ… przyzwyczajenia i powoli zaczynajÄ… uzależniać. Obecnie co trzecie maÅ‚e dziecko w wieku do 3 lat ma nadwagÄ™. Już 1957 roku dr William Coda Martin sklasyfikowaÅ‚ c ukier rafinowany jako truciznÄ™, ponieważ jest on pozbawiony elementów uÅ‚atwiajÄ…cych jego trawienie. Aby strawić cukier organizm potrzebuje kilku witamin z grupy B, zwiÄ…zków organicznych cynku, chromu, bÅ‚onnika i kilku innych. WystÄ™pujÄ… one w naturalnej postaci w burakach cukrowych i trzcinie. JedzÄ…c rafinowany cukier, zmuszamy ukÅ‚ad trawienny do zużywania wÅ‚asnych zapasów witamin i zwiÄ…zków mineralnych. O ile nie dostarczymy ich w odpowiedniej iloÅ›ci wraz innymi produktami spożywczymi czy witaminowo-mineralnymi dodatkami do żywnoÅ›ci, to ich niedobór odbije siÄ™ bardzo niekorzystnie na stanie naszego zdrowia.
4. Handlowa - sÅ‚odka trucizna OdkÄ…d wymaga siÄ™ dokÅ‚adnego podawania na etykietach wartoÅ›ci kalorycznych produktów spożywczych, cukier ukrywa siÄ™ pod nazwÄ… jako wÄ™glowodan. Zawartość tzw. cukrów dodanych jest wysoka, jeżeli jedna z nazw pojawia siÄ™ na pierwszym lub drugim miejscu listy skÅ‚adników, lub gdy zawiera kilka tych nazw. W rezultacie nie podaje siÄ™ klientom iloÅ›ciowej zawartoÅ›ci cukru, który w celu poprawienia smaku dodaje siÄ™ prawie do każdego produktu. Dodane cukry to te, które dodano do żywnoÅ›ci w procesie obróbki i przygotowania do sprzedaży, w przeciwieÅ„stwie do cukrów naturalnie wystÄ™pujÄ…cych w owocach czy jarzynach. Organizm nie potrafi wychwycić różnicy pomiÄ™dzy naturalnie wystÄ™pujÄ…cymi cukrami a dodanymi, ponieważ sÄ… chemicznie identyczne. DostarczajÄ… one kalorii, ale nie zawierajÄ… witamin i mineraÅ‚ów. GÅ‚ównym źródÅ‚em dodanych cukrów sÄ… niedietetyczne napoje gazowane, soki, sÅ‚odycze i cukierki, wyroby cukiernicze, napoje owocowe. Można sprawdzić czytajÄ…c etykiety na opakowaniach, że produkty najczęściej spożywane, sÄ… "wzbogacane" cukrem. Spożywanie żywnoÅ›ci dietetycznej nie zawierajÄ…cej cukrów dodanych, ale zwiÄ…zek organiczny o nazwie Aspartam, czyli popularny sÅ‚odzik, jest jeszcze gorsze, gdyż jest on prawdziwÄ… truciznÄ… biologicznÄ… komórek nerwowych. Aby ugasić pragnienie należy pić czystÄ… wodÄ™ źródlanÄ… niskomineralizowanÄ… np. Å»ywiec i zachÄ™cić do tego swoje dzieci.
Na zakoÅ„czenie zastanówmy siÄ™ nad tym razem - kogo cukier krzepi ?
|